Strona główna Singletrail-Skala
Singletrail-Skala - klasyfikacja poziomu trudności zjazdów w kolarstwie górskim

www.singletrail-skala.de


Wprowadzenie

We wspinaczce skalnej istnieje kilka różnych skal, przy pomocy których możliwe jest określenie poziomu trudności poszczególnych dróg wspinaczkowych. Użycie powszechnie stosowanej skali pozwala wspinaczowi zorientować się z czym może się przy danym przejściu spotkać i ocenić czy w ogóle powinien się za daną drogę zabierać (bo może być ona dla niego zbyt łatwa i nie dać mu satysfakcji, albo zbyt trudna, by zdołał ją pokonać).

W kolarstwie górskim, do roli takiej powszechnie znanej i stosowanej skali trudności aspiruje 6-stopniowa klasyfikacja Singletrail-Skala (opublikowana i szczegółowo przedstawiona na www.singletrail-skala.de). Dzięki jej zastosowaniu, możliwe jest określenie poziomu trudności danego odcinka zjazdu w oparciu o obiektywne kryteria oceny.

Twórcy klasyfikacji - Carsten Schymik (www.schymik.de), David Werner (www.trailhunter.de) i Harald Philipp (www.summitride.com), postawili sobie za zadanie stworzenie uniwersalnej skali trudności, która mogłaby być stosowana zarówno przez osoby uprawiające rowerową turystykę górską, jak też i przez najbardziej nawet radykalnych freeriderów. Skala została zatem skonstruowana tak, by obejmowała jak najpełniejsze spektrum przeszkód i trudności, z jakimi bikerzy (o dowolnym poziomie umiejętności technicznych) mogą się spotkać na drodze lub szlaku.


Singletrail-Skala (STS) – charakterystyka

Singletrail-Skala (STS) określa poziom trudności odcinków prowadzących w dół (zjazdów), lub po płaskim, definiując 6 poziomów trudności oznaczonych symbolami od S0 do S5.

Dolna część skali (poziomy S0 i S1) opisuje odcinki, które dla przeciętnego bikera, dysponującego dobrej klasy rowerem górskim, będą możliwe do pokonania bez większych trudności, natomiast górna część skali (poziom S3 i wyższe) – odcinki, które będą dla niego nieprzejezdne.

Jako kryteria wpływające na ocenę poziomu trudności danego odcinka zjazdu, przyjęte zostały następujące czynniki:

  • rodzaj i stan podłoża (czyli przede wszystkim rodzaj nawierzchni i jej przyczepność),
  • rodzaj znajdujących się na drodze przeszkód,
  • nachylenie drogi (stromizna),
  • promień łuku zakrętów,
  • umiejętności w zakresie techniki jazdy niezbędne do pokonania danego odcinka.

Dzięki temu, że przyporządkowanie do poszczególnych poziomów trudności odbywa się wyłącznie na bazie obiektywnych kryteriów i przy założeniu optymalnych warunków pogodowych (dobra widoczność, suche podłoże), klasyfikacja jest niezależna od czynników trudno mierzalnych i subiektywnych, takich jak:

  • ekspozycja stoku (z którą wiąże się niebezpieczeństwo osunięcia się w przepaść),
  • warunki pogodowe (wilgotność podłoża, siła wiatru, mgła, opady deszczu lub śniegu, itd.),
  • widoczność,
  • prędkość jazdy.

Korzystając ze skali STS, należy mieć na uwadze, że na skutek np. złych warunków atmosferycznych, stopień trudności danego odcinka może być wyższy niż wynikałoby to z jego wyceny w skali STS. Ponadto, pomimo istnienia ustalonych, mierzalnych kryteriów, ocena skali trudności zjazdu pozostaje w dużej mierze jednak kwestią uznaniową. Może się więc zdarzyć, że różni bikerzy ocenią ten sam zjazd odmiennie, przypisując mu różne stopnie trudności w skali STS. Należy także pamiętać, że poziom trudności danego odcinka może z biegiem czasu ulec zmianie, np. na skutek erozji.


Poziomy trudności w skali STS

Poniżej przedstawione zostały charakterystyki poszczególnych poziomów trudności w skali STS. Bardziej szczegółowe informacje, a także zdjęcia przykładowych odcinków odpowiadających poszczególnym poziomom trudności dostępne są na stronach www.singletrail-skala.de Każdy z poziomów (S0-S5) posiada dedykowaną mu stronę, dostępną poprzez menu nawigacyjne u góry ekranu. Opisy są w jęz. niemieckim, tym niemniej pomocne w zrozumieniu charakterystyki poszczególnych poziomów trudności będą liczne zdjęcia - aby je wyświetlić, należy kliknąć link Album öffnen znajdujący się w sekcji Beispielfotos.


S0

Poziom S0 oznacza odcinek, który nie wykazuje się żadnymi szczególnymi trudnościami technicznymi. Są to w głównej mierze gładkie, leśne lub polne ścieżki, prowadzące po ziemistym, lub pokrytym igliwiem podłożu o dobrej przyczepności, bądź ścieżki i dróżki o twardym i zwięzłym podłożu szutrowym lub żwirowym. Na drodze nie ma większych korzeni, luźnych kamieni i skał, ani progów i uskoków. Nachylenie drogi jest małe lub średnie, a zakręty łagodne.

Ścieżki i dróżki określone jako S0 można przejechać bardzo płynnie i nie są do tego niezbędne żadne szczególne umiejętności w zakresie techniki jazdy.

W skrócie:

Podłoże: nawierzchnia utwardzona, o dobrej przyczepności
Przeszkody: brak przeszkód
Nachylenie: małe lub średnie
Zakręty: łagodne
Technika jazdy:    nie są wymagane żadne szczególne umiejętności

S0S0S0


S1

Na zjazdach, których poziom trudności został określony jako S1, spodziewać się należy przeszkód, takich jak (niezbyt wysokie) korzenie, czy niewielkie kamienie. Przyczyną podwyższonego poziomu trudności często są także wypłukane przez wodę rynny, koleiny, bądź innego rodzaju szkody spowodowane przez erozję. Podłoże może częściowo być nieutwardzone i zawierać luźne kamienie lub żwir. Nachylenie wynosi maksymalnie do 40%. Mogą występować ostre zakręty, lecz nie ciasne nawroty (serpentyny).

Począwszy od poziomu S1, niezbędne są podstawowe umiejętności jazdy w terenie, a także zachowanie stałej uwagi i koncentracji. Trudniejsze odcinki wymagają odpowiedniego dozowania siły hamowania, a także balansowania ciałem. Generalnie, jechać należy na ugiętych nogach, nie opierając zasadniczej części ciężaru ciała na siodełku. Przeszkody mogą być pokonywane poprzez przejeżdżanie (zjeżdżanie) po nich.

W skrócie:

Podłoże: luźne podłoże, nieduże korzenie i kamienie
Przeszkody: niewielkie przeszkody, rynny wypłukane przez wodę, szkody spowodowane przez erozję
Nachylenie: max. do 40% (22°)
Zakręty: ciasne
Technika jazdy:    wymagane podstawowe umiejętności jazdy w terenie; przeszkody mogą być pokonywane poprzez przejeżdżanie (zjeżdżanie) po nich

S1S1S1


S2

Na zjazdach o poziomie trudności S2 należy się spodziewać dużych kamieni i odłamków skał oraz wystających korzeni. Podłoże często jest luźne (osuwające się) i nieutwardzone. Występować mogą uskoki i progi, a także ciasne zakręty i nawroty. Stromizna może miejscami sięgać nawet do 70%.

Pokonanie pojawiających się na drodze przeszkód wymaga aktywnego przenoszenia środka ciężkości ciała i precyzyjnego dozowania siły hamowania.

W skrócie:

Podłoże: zazwyczaj nieutwardzone, wystające korzenie, duże, luźne kamienie i odłamki skał
Przeszkody: niezbyt wysokie uskoki, progi lub schody
Nachylenie: max. do 70% (35°)
Zakręty: ciasne zakręty i nawroty (agrafki)
Technika jazdy:    wymagane zaawansowane umiejętności z zakresu jazdy w terenie

S2S2S2


S3

Jako poziom trudności S3 klasyfikowane są zjazdy prowadzące po skałach, bardzo dużych kamieniach, bądź wysoko wystających korzeniach, pomiędzy którymi koła nie mogą się swobodnie toczyć. Pojawiać mogą się także wysokie progi, ciasne nawroty lub wymagające balansowania ciałem odcinki po zboczu nachylonym w poprzek do kierunku jazdy. Podłoże często jest pełne luźnych, osuwających się kamieni i odłamków skał. Stromizny przekraczające 70% nie należą do rzadkości.

Przejechanie odcinków o poziomie trudności S3 nie wymaga wprawdzie jeszcze zastosowania technik wykorzystywanych w trialu, tym niemniej nieodzowne są znakomite opanowanie roweru, ciągła koncentracja, a także zdolność przezwyciężania strachu. Konieczne jest bardzo precyzyjne dozowanie siły hamowania i doskonale wykształcony zmysł równowagi. Dla zdecydowanej większości bikerów (pomijając freeriderów), odcinki o poziomie trudności S3 oznaczają generalnie konieczność sprowadzania roweru.

W skrócie:

Podłoże: skały, bardzo duże kamienie lub wysoko wystające korzenie, pomiędzy którymi koła nie mogą się swobodnie toczyć, luźne, osuwające się kamienie i odłamki skał
Przeszkody: wysokie progi i uskoki, strome schody o nierównomiernym kształcie i wielkości stopni
Nachylenie: ponad 70% (35°)
Zakręty: bardzo ciasne nawroty (agrafki)
Technika jazdy:    wymagane znakomite opanowanie roweru

S3S3S3


S4

Zjazdy o poziomie trudności S4 prowadzą niezwykle stromo w dół, po skałach lub wielkich, osadzonych w podłożu kamieniach, pomiędzy którymi koła nie mogą się swobodnie przetoczyć. Ponadto, występują luźne, osuwające się odłamki skalne i/lub wysokie, wystające korzenie. Pojawiać mogą się także krótkie, ekstremalnie strome, niemal pionowe pasaże, bardzo ciasne i wąskie nawroty, a także wysokie progi, na których rower może się zawiesić na korbie.

Do pokonania odcinków o poziomie trudności S4, niezbędne jest zastosowanie technik wykorzystywanych w trialu, takich jak piwoty na przednim lub tylnym kole (np. w ciasnych nawrotach), podobnie jak perfekcyjna technika hamowania i poczucie równowagi. Poziom S4 to już zdecydowanie domena freeriderów, potrafiących zjeżdżać w terenie, w którym przeciętnemu bikerowi trudności sprawić może nawet sprowadzanie, bądź znoszenie roweru.

W skrócie:

Podłoże: skały lub wielkie, osadzone w podłożu kamienie, po których koła nie mogą się swobodnie toczyć; luźne, osuwające się odłamki skalne, wysokie, wystające korzenie
Przeszkody: ekstremalnie strome, niemal pionowe pasaże, wysokie progi i uskoki, na których rower zawiesza się na korbie
Nachylenie: ponad 70% (35°)
Zakręty: ekstremalnie ciasne nawroty wymagające piwotowania
Technika jazdy:    niezbędne perfekcyjne opanowanie roweru, a także opanowanie technik wykorzystywanych w trialu, szczególnie piwotów na przednim kole

S4S4S4


S5

Poziom trudności S5 charakteryzuje ekstremalnie ciężki teren z blokami skalnymi z przeciwstokami, skalnymi rumowiskami, osuwiskami, ekstremalnie ciasnymi nawrotami, wieloma wysokimi i następującymi bezpośrednio po sobie progami i uskokami, a także innymi przeszkodami, jak np. przewrócone drzewa, a wszystko to często w połączeniu z olbrzymią stromizną. Miejsca w którym można wyhamować, bądź wylądować po pokonaniu przeszkody jest bardzo mało, lub w ogóle go nie ma. Przeszkody muszą po części być przeskakiwane. W ekstremalnie ciasnych nawrotach może brakować miejsca nawet na piwotowanie na przednim kole.

Na całym świecie tylko garstka szaleńców – elita freeriderów, próbuje pokonywać na rowerze odcinki o poziomie trudności S5. W takim terenie, nawet znoszenie roweru na plecach jest prawie niemożliwe, ponieważ jedna lub obie ręce są potrzebne do pomocy we wspinaczce.

W skrócie:

Podłoże: bloki skalne z przeciwstokiem, skalne rumowiska, osuwiska, ścieżki po których trzeba się wspinać z użyciem rąk
Przeszkody: ekstremalnie strome, pionowe ścianki, wysokie progi i uskoki, często następujące bezpośrednio po sobie
Nachylenie: znacznie przekraczające 70% (35°)
Zakręty: ekstremalnie ciasne nawroty z dodatkowymi przeszkodami w postaci np. barierek, uskoków, znacznej stromizny, itd.
Technika jazdy:    wymagane jest doskonałe opanowanie specyficznych technik wykorzystywanych w trialu, piwotowanie na przednim lub tylnym kole może być utrudnione, bądź niemożliwe ze względu na brak miejsca

S5S5S5


Poziomy pośrednie (opisywanie odcinków na pograniczu dwóch poziomów)

Aby uprościć stosowanie skali, ilość poziomów w niej zawartych została ograniczona do 6. Niekiedy, zwłaszcza w dolnej części skali (pomiędzy S0 a S2 ew. S3), w której porusza się zdecydowana większość bikerów, może się to jednak wydawać niewystarczające, np. w sytuacji gdy dany odcinek znajduje się na pograniczu dwóch poziomów w skali STS. Wówczas, stosowane mogą być dodatkowe oznaczenia "+" i "-", które oznaczają, że dany odcinek znajduje się przy górnej bądź dolnej granicy danego poziomu trudności. Przykładowo, określenie S2+ oznacza, że dany zjazd jest trudniejszy technicznie, niż modelowy S2, lecz łatwiejszy niż S3- (analogicznie, S2- oznacza odcinek nieco łatwiejszy od standardowego S2, choć trudniejszy niż S1+). Oczywiście, granice pomiędzy tak określonymi poziomami pośrednimi są bardzo wąskie, w związku z czym ich stosowanie wymaga odpowiedniej wprawy i doświadczenia ze strony oceniającego. Tym niemniej, tak precyzyjne określanie poziomu trudności danego zjazdu rzadko bywa niezbędne i z reguły wystarczające jest określenie stopnia trudności w podstawowej skali STS (S0-S5).